تبلیغات
bank - نظریه هزینه
bank
گلهای بوستان زندگی خود را به بوستان دانش لاهیجان بسپارید
جمعه 21 آذر 1393 :: نویسنده : محمد جعفر مدهوش
اقتصاد یك علم اجتماعی است كه از عمر آن بیش از چند قرن نگذشته است. مساله اصلی اقتصاد، تخصیص منابع بهینه به همراه ارضاء نیازهای بشری است. اقتصاددانان در جهان هستی به‌علت اینكه نیازهای بشری نامحدودند و منابع محدود است، به‌دنبال بهترین راه برای تخصیص منابع هستند؛ كه این مهم با هزینه به بهترین وجه تبیین می‌شود. علاوه‌براین از مفهوم هزینه می‌توان در یافتن مزیت نسبی در تجارت نیز بهره برد؛ البته بیشتر اوقات  در اقتصاد هزینه در پروژه‌های اقتصادی مطرح می‌گردد و هدف اصلی از طرح آن نیز بررسی تخصیص  بهینه منابع موجود است.
واژه Cost در لغت به‌معنای هزینه و در اصطلاح اقتصاد نظری عبارتست از مجموع پرداخت‌هایی که یک واحد تولیدی برای سرمایه، زمین، کار و نیز مدیریت به‌عمل می­آورد.[1]   
 اقتصاد یك علم اجتماعی است كه از عمر آن بیش از چند قرن نگذشته است. مساله اصلی اقتصاد، تخصیص منابع بهینه به همراه ارضاء نیازهای بشری است. اقتصاددانان در جهان هستی به‌علت اینكه نیازهای بشری نامحدودند و منابع محدود است، به‌دنبال بهترین راه برای تخصیص منابع هستند؛ كه این مهم با هزینه به بهترین وجه تبیین می‌شود. علاوه‌براین از مفهوم هزینه می‌توان در یافتن مزیت نسبی در تجارت نیز بهره برد؛ البته بیشتر اوقات  در اقتصاد هزینه در پروژه‌های اقتصادی مطرح می‌گردد و هدف اصلی از طرح آن نیز بررسی تخصیص  بهینه منابع موجود است.[2]
تولیدکنندگان برای تولید کالاها و خدمات به عوامل تولید نیاز دارند. تهیه این عوامل، مستلزم پرداخت هزینه­هایی است. این مخارج، برای صاحبان عوامل، درآمد و برای تولیدکنندگان، هزینه محسوب می‌شود. هزینه تولید، قیمت عوامل تولیدی است که برای ساخت و تولید کالاها و خدمات به‌کار می­رود. این هزینه­ها بسیار متنوعند. پرداخت حقوق، دستمزد، سرمایه، خرید مواد اولیه، بیمه ، نمونه­ای از این هزینه­ها محسوب می­شوند. لزوم آگاهی از هزینه­های تولید محصولات برای کلیه مدیران و صاحبان مؤسسات تولیدی آشکار است. ادامه فعالیت موسسات تولیدی در گرو این شرط است که هزینه تولید محصولات، بیشتر از قیمت فروش آنها نباشد.هزینه­های مؤسسات تولیدی شباهتی با یکدیگر ندارند. استفاده از وسایل ابتدایی یا پیشرفته در میزان هزینه­های آنها تأثیر می­گذارد. علاوه‌براین، مخارج پرداختی به صاحبان عوامل تولید، میزان تولیدات مؤسسات و زمانی‌که در اختیار تولیدکننده است، بر روی هزینه تولید تأثیر دارد. مکلوپ (Fritz Maclup: 1902-1983) اقتصاددان اتریشی معتقد بود که بازرگانان، اغلب به‌دلیل کمبود اطلاعات نمی­توانند هزینه و درآمد نهایی خود را محاسبه کنند و حتی وقتی هم این اطلاعات را دارند؛ متغیرهایی به‌غیر سود را حداکثر می­کنند.[3]
 
تابع هزینه[4]
ارتباط موجود میان میزان تولید و هزینه­های تولید را تابع هزینه می­نامند. این توابع هر دو باهم ارتباط مستقیم دارند. تابع هزینه به‌شکل زیر نوشته می­شود:
 (TC=f(Q
در این تابع، TC هزینه کل، Q میزان تولیدات و f علامت تابع است؛ به این معنی که هزینه، تابع مقدار تولید است.
 
زمان[5]
هزینه­ها با توجه به عامل زمان به دو دوره تقسیم می­شود.
1.        دوره کوتاه‌مدت؛ دوره­ای است که طی آن، مقدار برخی از عوامل تولید تغییر نمی­کند و ثابت است؛ مانند زمین و سرمایه. در این دوره افزایش تولید فقط با تشدید استفاده از عوامل ثابت (زمین و سرمایه) ضمن افزایش عوامل متغیر امکان‌پذیر است.
2.        دوره بلندمدت؛ دوره­ای است که طی آن امکان تغییر کلیه عوامل تولید وجود دارد. در این دوره، بنگاه تولیدی می­تواند آزادانه و با اختیار کامل، ضمن استفاده از مقادیر مختلف منابع تولید برنامه مورد نظر خود را اجرا نماید. بنگاه‌ها در بلندمدت تصمیم می‌گیرند و در کوتاه‌مدت عمل می­نمایند.
 
انواع هزینه­
هزینه­های تولید از تنوع چشم‌گیری برخوردارند:
1. هزینه ثابت کل (Total Fixed Cost: TFC)؛ مؤسسات تولیدی هزینه­های ثابتی دارند. هزینه‌های ثابت، غیرمستقیم یا عمومی، با تغییرات میزان تولیدات تغییر نمی­کنند و برای حفظ عوامل ثابت تولید، به‌کار می­روند؛ مانند هزینه اجاره. البته عدم تغییر این هزینه­ها نسبی و برای زمان مشخصی است؛ برای مثال اگر هدف یک مؤسسه تولیدی افزایش تولیدات باشد؛ برای تحقق این هدف مؤسسه باید هزینه­های ثابت از جمله اجاره و ماشین آلات را، با سطح جدید تولیدات هماهنگ کند.[6] اویگون شمالن باخ (1955ـ1873) پدرخوانده حسابداری سنتی آلمان، معتقد بود وجود هزینه­های ثابت در طول زمان خطری برای اقتصاد آزاد خواهد بود. کارخانه­های کوچک، توسط کارخانه­های بزرگ که از نظر هزینه، به‌صورت مساعدتری فعالیت می­کنند، از بازار خارج می­شوند.[7]
این نوع هزینه­ها مربوط به تعهدات کلی­ای می­شود که بنگاه باید در یک دوره مشخص از زمان، برای تمام نهاده­های ثابت متحمل شود. در جدول زیر TFC بدون در نظر گرفتن سطح تولید محصول، 60 واحد پول است. این مطلب در نمودار به‌وسیله منحنی TFC که موازی با محور مقدار و 60 واحد بالاتر از آن است نشان داده شده است.[8]
هزینه ثابت (TFC)
مقدار تولید (q)
60
0
60
1
60
2
60
3
60
4
60
5
60
6
 
هزینه­های ثابت کوتاه‌مدت خود به دوقسم تقسیم می­شود:[9]
1) هزینه­های صریح (آشکار)؛ کلیه هزینه­هایی که به‌صورت مستقیم بابت آنها پول یا ما به‌ازایی پرداخت می­شود؛ مثل دستمزد نیروی کار و یا هزینه مواد اولیه.
2) هزینه­های ضمنی (پنهان)؛ شامل هزینه­هایی است که از نظر اقتصادی هزینه هستند و بایستی در صورت‌های مالی بیایند ولی آورده نمی­شوند؛ مثل هزینه مربوط به سرمایه شخصی (همچون زمین، ساختمان و حتی حق مدیریت کسی که خود، مالک یک مؤسسه تولیدی است) که از آن فرایند تولید یک بنگاه اقتصادی استفاده می­شود.
 
2. هزینه فرصت (Opportunity Cost)؛ بیانگر ارزش واقعی محصول تولیدشده در صورت به‌کارگیری منابع در مطلوب­ترین گزینه ممکن و بالاترین ارزش تولید کالاهای دیگری که در صورت عدم تولید این کالا می­توانستند با استفاده از عوامل موجود تولید شوند، است. هزینه فرصت که به آن عباراتی چون هزینه اقتصادی، هزینه واقعی یا قیمت سایه نیز می‌گویند، همان هزینه‌ای است که برای فرصت‌های از دست‌رفته پرداخت می‌شود. زمانی‌که در مورد مصرف منابع کمیاب (دارای محدودیت مصرف)، جهت تولید کالایی معین از کالایی دیگر چشم‌پوشی می‌کنیم، در واقع آن کالای دیگر را جهت تولید کالای معیّنی، قربانی کرده‌ایم و این کاهش تولید (کالای فداشده)، را می‌توان به‌منزله هزینه تولید کالای معیّن تلقی کرد؛ که به آن هزینه فرصت گفته می‌شود.[10]
 
3. هزینه نیمه متغیر (Semi Variable Cost)؛ هزینه­ها تا آستانه معینی ثابت است و با افزایش ظرفیت از حد معینی، مجددا تغییر کرده تا آستانه بعدی ثابت می­ماند. مانند هزینه یک کلاس 40 نفری که با افزایش تعداد دانش‌آموزان تا 40 نفر ثابت و پس از آن تا 80 نفر ثابت می­ماند. این نوع هزینه­ها به‌صورت پله­ای افزایش پیدا می­کنند.[11]
4. هزینه متغیر کل (Total Variable Cost: TVC)؛ هزینه متغیر یا مستقیم، شامل کلیه هزینه‌های عوامل تولیدی است که مقدارشان در کوتاه‌مدت با افزایش یا کاهش میزان تولیدات، تغییر می‌کند. وقتی کالایی تولید نشود، میزان این هزینه­ها برابر با صفر است. این هزینه­ها دو گروه­اند:
الف) هزینه­های متغیری که به تغییرات تولید کل وابسته­اند؛ مثل مواد اولیه که متناسب با افزایش سطح تولیدات، میزان این هزینه­ها نیز بالا می­رود.
ب) هزینه­های متغیری که تابع تولید کل نیست؛ مثل دستمزد نیروی کار. بنابراین TVC برابر با حاصل جمع تعداد واحدهای هر عامل متغیر V ضربدر قیمت هر واحد آن عامل W است. به‌طور مثال محصول q که با به‌کارگیری n عامل متغیر تولید می­شود؛ دارای هزینه متغیر کل زیر می­باشد.[12]
TVC=W1V1+W2V2+W3V3+…+WnVn           
هزینه متغیر کل (TVC)
مقدار تولید (q)
0
0
30
1
40
2
45
3
55
4
75
5
120
6
 
5. هزینه کل (Total Cost: TC)؛ هزینه کل، از جمع هزینه­های ثابت و متغیر به‌دست می­آید. عدم تولید کالا، موجب برابری میزان هزینه کل با هزینه­های ثابت می­شود؛ در غیر این صورت، همانند هزینه­های متغیر افزایش پیدا می­کند. هزینه­های تولید در کوتاه‌مدت به هزینه­ کل و هزینه نهایی تقسیم می‌شوند.[13]
TC=TFC+TVC
 
6. هزینه متوسط کل (Average Total Cost: ATC)؛ هزینه متوسط از تقسیم هزینه کل بر مجموع تولیدات و یا از راه جمع متوسط هزینه­های ثابت و متغیر حاصل می­شود. در مراحل اولیه فعالیت‌های اقتصادی که میزان تولیدات پایین است، چون هزینه­های تولید بر تولیدات کمتری تقسیم می‌شود، پس هزینه متوسط تولید بسیار زیاد است؛ اما با ازدیاد سطح تولیدات، کم کم میزان هزینه متوسط پایین می­رود.[14]
 
7. هزینه ثابت متوسط (Average Fixed Cost: AFC)؛ از تقسیم هزینه ثابت کل بر مقدار تولیدات هزینه ثابت متوسط حاصل می­شود. با افزایش تولیدات، میزان این هزینه­ها کم می­شود. منحنی AFC در تمام طولش دارای شیب منفی است زیرا وقتی که تولید افزایش می­یابد؛ نسبت هزینه ثابت به تولید تنزل پیدا می­کند.[15]
 
8. متوسط هزینه متغیر (Average Variable Cost: AVC)؛ با تقسیم تمام هزینه­های متغیر را بر مقدار تولیدات، هزینه متغیر متوسط به‌دست می­آید. با توجه به قانون بازدهی غیر نسبی (اگر برای انجام  یک فعالیت تولیدی از عوامل متعددی استفاده کنیم و به‌تدریج و به یک میزان موارد استفاده از یک عامل را افزایش دهیم، محصول نهایی ابتدا افزایش و سپس به‌سرعت کاهش پیدا می­کند)، در آغاز هزینه متغیر متوسط سیر نزولی داشته، اما با عبور از یک حداقل، افزایش پیدا می­کند. متوسط هزینه متغیر مربوط به هر سطحی از محصول از طریق شیب خط شعاعی که از مرکز شروع شده و به نقطه معینی بر روی منحنی TVC وارد می­شود؛ به‌دست می‌آید. همان‌گونه که در شکل زیر مشاهده می­شود، شیب شعاعی که از مرکز آغاز شده و بر منحنی وارد می­شود و با حرکت از نقطه­ای مانند A به بعد پیوسته کاهش می­یابد و این شیب تا آنجا کاهش می­یابد که خط شعاعی بر منحنی TVC در نقطه N که با سطح تولید X2 مرتبط است، مماس گردد. پس از آن، همچنان که حرکت از نقطه N به‌سمت راست ادامه دارد، شیب، افزایش می­یابد. این وضعیت، در نمودار دوم با ترسیم AVC به‌صورت شیب منفی تا کسب محصول X2 منعکس شده است؛ بعد از آن نقطه، شیب، مثبت شده و مثبت باقی می­ماند:[16]
 
 
9. هزینه نهایی Marginal Cost: MC))؛ در فعالیت‌های تولیدی هزینه مربوط به هر واحد اضافی تولید را هزینه نهایی می‌نامند. این نوع هزینه­ها مانند هزینه­های متوسط، براساس هزینه کل یعنی از تفاوت هزینه کل در تولید قبلی و هزینه کل در تولید بعدی، به‌دست می­آید. در این هزینه­ها، فقط هزینه‌های متغیّر دخالت دارند؛ به‌عنوان مثال، تولید یا عدم تولید یک واحد اضافی محصول، تغییری در هزینه­های ثابت ندارد. یعنی افزایش تولید در حد یک واحد، افزایش هزینه­های ثابت را به‌دنبال نخواهد داشت؛ اما برای تولید یک واحد اضافی کالا، باید مواد اولیه اضافی داشته باشیم؛ که این، خود، موجب بالا رفتن هزینه متغیر می­شود. منحنی هزینه نهایی ابتدا سیر نزولی داشته، سپس سیر صعودی پیدا خواهد کرد.[17]
 
10.  هزینه نامرئی (Invisible Cost)؛ هزینه نامرئی عبارت از منافعی است که به‌عنوان سود و رانت به مالکان اختصاص داده می­شود و یا اقلامی که مصرف ارزهای خارجی را شامل می­شود؛ اما به‌نام صادرات و واردات در دفاتر ثبت نمی­شود و یا هزینه کج‌روی­های اجتماعی مانند رشوه و حقوق غیر قانونی است.[18]
 
11.   هزینه اجتماعی (Social Cost)؛ شامل مثل آلودگی­های محیط زیست، شلوغی، ترافیک، بی‌نظمی­های اجتماعی و مانند آن است.[19]
 
منحنی­های هزینه و روابط میان آنها[20]
هزینه نهایی در هر نقطه بیانگر شیب خط مماس بر تابع هزینه کل می­باشد. اگر فرآیند عادی بر جریان تولید حاکم باشد، یعنی هزینه کل تابعی درجه سه به‌صورت فرمول زیر باشد: 
 
در مراحل اولیه تولید که بازدهی صعودی است، هزینه کل TCتا نقطه عطف خود با نرخ کاهنده افزایش یافته و در مراحل بعدی که بازدهی نزولی است با نرخ فزاینده کاهش می­یابد؛ لذا نقطه حداقل منحنی هزینه نهایی MC بر نقطه عطف منحنی هزینه کل منطبق است.
از نقطه نظر هندسی منحنی هزینه متوسط کل ATC و متوسط هزینه متغیر AVC را به ترتیب می­توان با استفاده از منحنی­های هزینه کل TC و هزینه متغیر کل TVC استخراج نمود. همانگونه که در نمودار نشان داده شده است هزینه متوسط کل در هر نقطه بیانگر شیب خط گذرنده از مبداء و وصل شده به منحنی هزینه کل می­باشد؛ که در مراحل اولیه با افزایش مقدار تولید بر شیب خط افزوده می­شود لذا این نقطه بیانگر حداقل هزینه متوسط کل است. در مورد هزینه متوسط متغیر نیز می­توان گفت که در هر نقطه نشان­دهنده شیب خط گذرنده از مبدء و وصل شده به نقاط روی منحنی هزینه متغیر کل می­باشد اما در حالت معمولی همواره منحنی هزینه متوسط کل در بالای هزینه متوسط متغیر قرار دارد.
در شرایط عادی با توجه به رابطه معکوس میان هزینه متوسط ثابت و مقدار تولید     با افزایش تولید فاصله ATC و AVC کاهش می­یابد. لذا ابتدا ATC و AVC نزولی و سپس صعودی می­گردد که در مراحل اولیه تولید که بازدهی متوسط در حال افزایش است (منطقه اول تولید) AVC کاهش یافته و بعد از آن به سبب کاهشی بودن بازدهی متوسط، AVC افزایش می­یابد.
هزینه متوسط کل ATCنیز در شرایط عادی ابتدا نزولی است و سپس صعودی می­گردد.  دلیل نزولی بودن منحنی هزینه متوسط کل به علت نزولی بودن AFC است که به طور مستقیم موجب نزولی شدن منحنی ATC می­گردد و یا به نزولی بودن AVC نسبت داد که در مراحل اولیه تولید که بازدهی صعودی وجود دارد با افزایش مقدار تولید کاهش می­یابد.
صعودی بودن منحنی هزینه متوسط نیز صرفا به سبب صعودی بودن AVC  است؛ طبق رابطه ATC=AFC+AVC و نزولی بودن AFC، بدیهی است که منحنی هزینه متوسط کل (ATC) نسبت به هزینه متوسط متغیر (AVC) انحنای بیشتری داشته و نقطه حداقل آن نیز بعد از هزینه متغیر متوسط قرار می­گیرد.
روابط زیر میان هزینه نهایی، متوسط کل و متغیر، حاکم است:
اگر MC<AVC باشد، بدین معناست که منحنی هزینه نهایی در زیر منحنی هزینه متوسط متغیر قرار گرفته است؛ به‌همین جهت با افزایش تولید، مقدار هزینه متوسط متغیر کاهش می­یابد و منحنی AVC نزولی است.
اگر MC>AVC باشد، بدین معناست که منحنی هزینه نهایی در بالای منحنی هزینه متوسط متغیر قرار گرفته است؛ به‌همین جهت با افزایش مقدار تولید، مقدار هزینه متوسط متغیر افزایش پیدا می­کند. بنابراین منحنی هزینه متوسط متغیر در این مرحله صعودی است.
اگر MC=AVC باشد؛ هزینه متوسط متغیر در حداقل خواهد بود و منحنی MC، منحنی AVC را در نقطه حداقل آن قطع می­کند.
روابط زیر میان هزینه نهایی و متوسط کل حاکم است:
هرگاه MC<ATC باشد، بازدهی متوسط صعودی بر تولید حاکم است؛ بنابراین با افزایش تولید ATC کاهش می­یابد.
هرگاه MC>ATC باشد، بازدهی نزولی برقرار است و با افزایش تولید، ATC افزایش می­یابد.
هرگاه MC=ATC باشد، بازدهی متوسط ثابت حاکم بوده و با افزایش تولید، ATC ثابت می­ماند. 
 
رابطه بین هزینه بلند‌مدت و هزینه کوتاه‌مدت[21]
سه مقیاس تولید را برای بنگاه در نظر می­گیریم؛ در نتیجه سه منحنی SAC1، SAC2  و SAC3 برای کوتاه‌مدت وجود دارد؛ در بلندمدت انتخاب عاقلانه آن است که در هر سطح تولید، بنگاه، تشکیلات یا مقیاسی که حداقل هزینه متوسط را داشته باشد، انتخاب نماید. مثلا در سطح Q1 باید SAC1 را انتخاب نماید؛ زیرا هزینه متوسط آن از تشکیلات SAC2 کمتر است. در سطح Q2 بنگاه باید تولید خود را براساس SAC2 انجام دهد چون نسبت به SAC1 دارای هزینه متوسط کمتری است و بالاخره در سطح Q3 عاقلانه آن است که SAC3 را انتخاب نماید. قسمتهای رنگ قرمز منحنی­های SAC برنامه بلندمدت بنگاه را نشان می­دهد. این منحنی همان LAC یا منحنی هزینه بلند مدت است. اگر به‌جای سه تشکیلات تولیدی، بی‌نهایت تشکیلات تولیدی کوتاه‌مدت وجود داشته باشد، در این صورت، قطعات رنگ قرمز هر یک از منحنی­های SAC به یک نقطه تبدیل می­شود و حالت پیوستگی ایجا می­گردد که به‌صورت منحنی آبی رنگ به نمایش در آمده است.
منحنی LAC، مماس بر منحنی­های SAC است و هرگز آنها راقطع نمی­کند. در غیر این صورت، مستلزم آن است که یا هزینه بالاتر را بر هزینه پایین‌تر ترجیح داده­یم؛ یا بالإجبار تشکیلات غیرکارآمد را انتخاب کرده­ایم؛ که این امر، خلاف اصول مفروض در بلندمدت است. به‌همین جهت منحنی LAC را اصطلاحا منحنی پوش SACها می‌گویند.
منحنی ­LAC فقط در نقطه حداقل خود با نقطه حداقل یک منحنی SAC مماس می­گردد و به "مقیاس بهینه تولید" معروف است.
منحنی LAC فقط یک نقطه بهینه دارد؛ که تنها یک SAC می­تواند بر آن نقطه مماس گردد؛ که در شکل زیر با تولید Q4 بر منحنی  SAC2 مماس شده است.


[1]. فرهنگ، منوچهر؛ فرهنگ علوم اقتصادی، تهران، آسیم، 1384، ص231.
[2]. میرمعزی، حسین؛ هزینه فرصت سرمایه‌گذاری در اقتصاد اسلامی، مجله اقتصاد اسلامی، شماره 16، ص78.
[3]. قنادان، محمود، کلیات علم اقتصاد ، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1386، چاپ اول، ص212.
[4]. محتشم دولتشاهی، طهماسب؛ مبانی علم اقتصاد (اقتصاد خرد، اقتصاد کلان)، تهران، خجسته، 1379، ص115.
[5]. کالوو، پیتر و فری واگ، ژئو؛ اقتصاد خرد، ترجمه حمید رضا ارباب، تهران، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی، 1383،ص 90.
[6]. مزارعی، عدنان؛ اصول علم اقتصاد، بیجا، نشر مدرسه عالی بازرگانی، بی‌تا، ج1،  ص122.
[7]. هوفمان، یورگین؛ نظریه­ها و زندگی متفکرین بزرگ جهان اقتصاد، طهماسب محتشم دولتشاهی،  تهران، اردیبهشت، 1367، ص88.
[8]. سالواتوره، دومینیك؛ تئوری و مسائل اقتصاد خرد، حسن سبحانی، تهران، نی، 1382، چاپ 24، ص219 و 220.
[9]. قاسمی، عبدالرسول و شریف، مصطفی؛ اقتصاد خرد، تهران، اطلاعات، 1385، ص347.
[10]. لیپسی، ریچارد جی و هاربری، کالبن؛ اصول علم اقتصاد، ارشاد فکری ، مشهد، نیکا، 1378، چاپ اول، ص27.
[11]. قنادان، محمود؛ کلیات علم اقتصاد، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1386، چاپ اول، ص214.
[12]. چ.موریس، او. فیلیپس؛ تحلیل اقتصادی نظریه و کاربرد "اقتصاد خرد"، اکبر کمیجانی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1384، چاپ نهم، ج1، ص353.
[13]. قنادان، محمود؛ پیشین، ص214.
[14]. مک کانل، کامپبل و برو، استانلی؛ اقتصاد اصول، مسائل و سیاستها، علیرضا کازرونی، تبریز، انتشارات دانشگاه تبریز، 1378، ص276.
[15]. فرگوسن، جی و یی، گلد؛ نظریه اقتصاد خرد، محمود روزبهان، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، 1386، چاپ هشتم، ج1، ص233.
[16]. چ.موریس، او.فیلیپس؛ پیشین، ص353.
[17]. اقتداری، علیمحمد؛ اقتصاد عمومی، تهران، انتشارات دانشکده علوم اداری و مدیریت بازرگانی دانشگاه تهران،1351،ج 1،  ص 113.
[18]. قنادان، محمود؛ پیشین، ص218.
[19]. همان، ص218.
[20]. داودی، پرویز؛ اقتصاد خرد، تهران، دانایی توانایی، 1389، چاپ اول ، ج1، ص167 تا 170.
[21]. غضنفری، حسن و سحابی، بهرام؛ اقتصاد خرد، تهران، سنجش، 1384، چاپ اول، ص106و 107.




نوع مطلب : مطالبات وباید ها ونبایدها، 
برچسب ها : تابع هزینه، نظریه هزینه،
لینک های مرتبط :

سه شنبه 20 آذر 1397 06:13 ب.ظ
I want to to thank you for this wonderful read!!

I absolutely loved every bit of it. I have got you book-marked to look at new stuff you post…
یکشنبه 18 آذر 1397 04:15 ق.ظ
Your way of describing all in thuis paragraph is in fact pleasant, all be able to simply be aware of it, Thanks a lot.
شنبه 17 آذر 1397 09:31 ق.ظ
Greetings! I know this is somewhat off topic but I was wondering which blog platform are you
using for this website? I'm getting fed up of Wordpress because I've
had issues with hackers and I'm looking at options
for another platform. I would be fantastic
if you could plint me in the direction of a good platform.
جمعه 16 آذر 1397 07:10 ب.ظ
Excellent article. I'm experiencing a few of these issues as well..
جمعه 16 آذر 1397 09:16 ق.ظ

Many thanks! I enjoy this!
generic for cialis costo in farmacia cialis cialis for sale in europa safe dosage for cialis cialis for sale cialis online nederland cialis australia org calis cialis tablets tadalafil 20 mg
پنجشنبه 15 آذر 1397 09:38 ب.ظ
Hello there I am so grateful I fohnd your website, I
really found you by accident, while I was looking on Google for something else, Anyhow I
am here noow and would just like to say kudos for a marvelous post and a
all round entertaining blog (I also love the theme/design), I
don’t have time to read through it all at the moment but
I have book-marked it and also included your RSS
feeds, so when I have tie I will be back to read a
lot more, Please do keep up the great jo.
پنجشنبه 15 آذر 1397 05:19 ب.ظ
Hello to all, it's truly a pleasant for me
to go to see thios website, it contains precious Information.
پنجشنبه 15 آذر 1397 02:10 ب.ظ

Really a good deal of beneficial tips!
acquisto online cialis cialis arginine interactio cialis coupons generic low dose cialis cialis preise schweiz cialis canada cialis savings card we like it cialis soft gel sublingual cialis online cialis coupon
چهارشنبه 14 آذر 1397 06:05 ب.ظ

Excellent material. Many thanks!
cialis 05 cialis online we recommend cialis best buy 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis sicuro in linea generico cialis mexico cialis cuantos mg hay precios de cialis generico cialis 20mg preis cf dose size of cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 05:45 ب.ظ

Whoa loads of wonderful material.
we choice cialis uk cialis lowest price cialis super kamagra callus preis cialis 20mg schweiz tarif cialis france where to buy cialis in ontario buy name brand cialis on line cialis professional yohimbe tarif cialis france
سه شنبه 13 آذر 1397 06:30 ق.ظ

Seriously plenty of very good data.
cialis pills tadalafil generic viagra or cialis cialis et insomni cialis with 2 days delivery buy cialis online cialis canadian drugs prix cialis once a da cialis prices in england cialis farmacias guadalajara
دوشنبه 12 آذر 1397 11:54 ب.ظ
My partner and I stumbled over here different web address and
thought I might as well check things out. I like what I see so now i'm following you.
Look forward to going over your web page for a second time.
دوشنبه 12 آذر 1397 06:29 ب.ظ

Helpful posts. With thanks.
generic low dose cialis cost of cialis cvs comprar cialis 10 espa241a brand cialis nl tadalafilo cialis alternative if a woman takes a mans cialis if a woman takes a mans cialis how to buy cialis online usa how do cialis pills work
یکشنبه 11 آذر 1397 06:58 ب.ظ
It's a shame you don't have a donate button! I'd definutely donate too this
excellent blog! I guess for now i'll settle for bookmarking and
addiing your RSS feed to my Google account. I look forward to brand new updates and will talk about tthis blog with my Facebolok group.

Chat soon!
یکشنبه 11 آذر 1397 05:44 ق.ظ

Incredible tons of beneficial data!
cialis coupon we use it cialis online store cialis reviews cialis generic availability cialis in sconto cialis soft tabs for sale buy brand cialis cheap only now cialis 20 mg cialis great britain cialis for daily use
یکشنبه 11 آذر 1397 02:06 ق.ظ
Hmm is anyone else experiencing problems with the
pictures on this blog loading? I'm trying to figure out if its a problem on my end or if it's the blog.
Any suggestions would be greatly appreciated.
شنبه 10 آذر 1397 06:25 ب.ظ

Regards, Plenty of tips.

cialis pas cher paris cialis without a doctor's prescription cialis 50 mg soft tab legalidad de comprar cialis generic cialis at the pharmacy acquisto online cialis cialis price in bangalore cialis rckenschmerzen generic cialis 20mg tablets buy name brand cialis on line
شنبه 10 آذر 1397 05:21 ق.ظ

With thanks, Very good stuff.
price cialis best cialis pas cher paris acheter cialis meilleur pri we like it cialis soft gel click here to buy cialis cialis 20 mg cut in half cialis daily reviews cialis purchasing only best offers cialis use cialis venta a domicilio
جمعه 9 آذر 1397 06:23 ب.ظ
Woah! I'm really enjoying the template/theme of this website.
It's simple, yet effective. A lot of times it's challenging
to get that "perfect balance" between user friendliness and visual
appeal. I must say you've done a superb job with
this. Also, the blog loads very quick for me on Internet explorer.
Exceptional Blog!
جمعه 9 آذر 1397 06:05 ب.ظ

Superb forum posts. Thank you.
cialis super acti cialis daily reviews comprar cialis navarr price cialis wal mart pharmacy where to buy cialis in ontario cialis 5 mg para diabeticos venta cialis en espaa callus non 5 mg cialis generici cialis 20 mg
جمعه 9 آذر 1397 02:53 ب.ظ
This excellent website certainly has all the information and facts I
needed concerning this subject and didn't know who to ask.
جمعه 9 آذر 1397 08:34 ق.ظ
I constantly spent my half an hour to read this blog's posts everyday along with a cup of coffee.
جمعه 9 آذر 1397 06:19 ق.ظ

Many thanks, I enjoy it.
cheap cialis canadian discount cialis purchase once a day cialis cilas cialis en mexico precio cialis 20 mg only best offers cialis use chinese cialis 50 mg cialis soft tabs for sale acquisto online cialis
جمعه 9 آذر 1397 06:01 ق.ظ
Every weekend i used to pay a visit this web site, for the reason thhat i want enjoyment, since
this this web site conations in fact nice funny stuff too.
پنجشنبه 8 آذر 1397 11:57 ب.ظ
After checking out a number of the artficles on your
site, I really appreciate your technique of blogging. I saved as a favorite it tto my bookmark webpage list and will
bbe checking back in the near future. Please visit mmy website tooo and tell mee what you think.
پنجشنبه 8 آذر 1397 07:02 ب.ظ

Nicely put. Regards.
cialis generico online cialis online deutschland the best choice cialis woman enter site very cheap cialis cialis super acti price cialis per pill il cialis quanto costa cialis 30 day sample how does cialis work only now cialis for sale in us
پنجشنبه 8 آذر 1397 07:15 ق.ظ

Seriously quite a lot of valuable information!
prices on cialis 10 mg cialis australian price acheter du cialis a geneve cialis farmacias guadalajara cialis for bph cialis side effects dangers cialis super kamagra click here cialis daily uk generic cialis at the pharmacy cialis para que sirve
چهارشنبه 7 آذر 1397 06:20 ب.ظ

You made your point.
cialis alternative click here cialis daily uk buy brand cialis cheap cialis australia org cialis en 24 hora buy original cialis cialis usa cost calis buying brand cialis online recommended site cialis kanada
چهارشنبه 7 آذر 1397 06:41 ق.ظ

You actually explained that adequately.
cialis 5 mg buy canadian cialis buy name brand cialis on line cialis soft tabs for sale cialis kaufen wo cialis tadalafil online buying brand cialis online 40 mg cialis what if i take legalidad de comprar cialis cialis 5 mg buy
سه شنبه 6 آذر 1397 04:41 ب.ظ
Here is where I put all of my expired web 2.0 accounts.
I scrape massive lists and then check to see if they’re expired.
I think you’ll be surprised by the number of accounts that
I come across. Hopefully, you’ll be able to put these expired accounts to good use.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : محمد جعفر مدهوش
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
دانلود آهنگ جدید